Hypochondrie is een angststoornis

Allerlei gewone lichamelijke verschijnselen worden gezien als teken van een ernstige ziekte, zoals een steek, jeuk of kramp, terwijl er medisch niets te vinden is. Het is erg moeilijk om iemand met hypochondrie gerust te stellen. Hypochondrie is een angststoornis.

Wanneer de angst gaat overheersen

Op momenten dat de angst overheerst kun je de volgende klachten krijgen. Te denken valt aan hartkloppingen, transpireren, koude rillingen, duizeligheid, beven, benauwdheid, een vervelend gevoel op de borst, tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten, droge mond, misselijkheid, maagklachten, braken of diarree, hoofdpijn, rood worden, flauwvallen, het gevoel niet meer te weten wie of waar je bent, het gevoel de controle over jezelf te verliezen of je denkt dat je gek wordt of dood gaat.

Hoe ontstaat hypochondrie?

Waarom sommige mensen een angststoornis hebben, is niet duidelijk. In sommige families komen angststoornissen vaker voor. Erfelijkheid lijkt een rol te spelen, maar ook hoe je bent aangeleerd met angstgevoelens en lichamelijke klachten om te gaan. Opvoeding en ervaringen uit het verleden spelen hierbij een rol. Angst veroorzaakt lichamelijke verschijnselen die de angst voor een ernstige ziekte op hun berut weer kunnen versterken. Wanneer de angst en de klachten elkaar versterken, kun je in paniek raken.

Kip of het ei

Sommige mensen hebben meer kans op een angststoornis als hypochondrie. Je moet dan denken aan mensen die alleen wonen, mensen zonder werk, mensen met weinig inkomen, mensen met een lagere opleiding, mensen die depressief zijn (geweest), mensen met een verslavingsprobleem of mensen die een hele heftige gebeurtenis hebben meegemaakt (psychotrauma).

Het is niet altijd duidelijk of de angststoornis de oorzaak of het gevolg is van de bovenstaande punten. Dus een beetje het kip en het ei verhaal. Je kunt bijvoorbeeld hypochondrie krijgen doordat je alleen woont. Maar je kunt ook alleen gaan wonen, omdat je hypochondrie hebt.

Adviezen bij hypochondrie

Gelukkig kun je er zelf wel iets aan doen om je angst te verminderen.

1. Houd een dagboek bij

Noteer per dag je angstige momenten. Schrijf op waarom je bepaalde lichamelijke verschijnselen niet vertrouwt. Wat gebeurt er als de angst bij je opkomt? Wat voor klachten krijg jedan? Welke gedachten komen in je op? En wat doet je dan?

Geef je toe aan je angsten door direct aan een ernstige ziekte te denken? Vlucht je voor de angst door in bed te gaan liggen of veel te eten? Of probeer je de angst te verdoven door gebruik van alcohol, drugs of kalmerende middelen?

2. Bekijk je angstgedachten

Overweeg of je inderdaad bij elk gevoel (pijn, jeuk, kramp) in je lichaam direct aan de ernstigste ziekte denkt. Bekijk eens kritisch of je angstgedachten wel kloppen en of er echt reden is voor paniek. Vaak is dit niet het geval.

3. Bedenk positieve gedachtes

Probeer de gedachte aan een ernstige ziekte te vervangen door iets minder ernstigs. Stel er een positieve gedachte tegenover. Bedenk een onschuldige verklaring voor de lichamelijke verschijnselen die je opmerkt.

Zo kun je bedenken dat je hoofdpijn hebt, omdat je vannacht slecht geslapen hebt, of dat je alleen hartkloppingen hebt, omdat je bang bent, dat het dan normaal is dat je hart zo reageert. Schrijf deze positieve gedachten op, zodat je ze op moeilijke momenten kunt nalezen.

4. Leid jezelf af

Schrijf ook op wat je voortaan in angstige momenten kunt doen. Bedenk dat je rustig moet ademen om te ontspannen, dat even wandelen wel eens helpt om even je gedachten te verzetten of dat je iemand kunt bellen als je even een stem wilt horen om uit je gemaal te komen. Zoek steun bij mensen die je vertrouwt. Leg aan hen uit waar je bang voor bent. De meeste mensen hebben er begrip voor.

5. Leer omgaan met angst

Vlucht niet voor de angst en probeer de angst niet te verdoven. Op de korte termijn lijkt het misschien even te helpen. Maar je leert daardoor niet met de angst om te gaan en deze te verdragen. Uiteindelijk wordt de angst daardoor alleen maar erger.

6. Medicijnen bij hypochondrie

Medicijnen hebben over het algemeen weinig zin bij hypochondrie. Dus dit biedt geen oplossing.

7. Zoek hulp

Kom je er alleen of met iemand uit je directe omgeving niet uit, zoek dan hulp. Je bent niet de enige. Jouw huisarts kan je mogelijk al de eerste hulp bieden door naar jou te luisteren. Deze huisarts weet mogelijk een goede psycholoog of hulpverlener die al eerder mensen bij deze angst hebben bijgestaan. Schroom niet. Vraag hulp.